Herkennen van signalen 

Verborgen geweld
Zelfs als je de statistieken kent, zelfs als je alert bent op je omgeving, zelfs dan is mishandeling vaak moeilijk te signaleren. De gevolgen van geweld worden vaak goed verborgen. Niet alleen door daders, maar ook door slachtoffers.

Er zijn echter een aantal signalen die een kind kan afgeven als het wordt mishandeld. Let daarom op de kinderen in je omgeving en zorg dat je betrokken bent. Als je contact hebt, weet je wat er speelt. En al zou het niet mogelijk zijn de mishandeling aan te tonen of te stoppen, dan kun je nog wel een lichtpuntje zijn voor een kind dat niemand anders heeft.

Zichtbare kenmerken
Sommige kenmerken van mishandeling zijn duidelijk zichtbaar. Het kind is bijvoorbeeld laat op straat, komt zonder eten op school, is slecht gekleed of slecht gewassen. Of er is herhaaldelijk sprake van lichamelijke klachten als pijn, bloed, zwellingen of blauwe plekken, vaak op onverwachte plaatsen. Ook slaap- en eetproblemen kunnen duiden op mishandeling.

Onzichtbare kenmerken
Andere kenmerken van mishandeling zijn minder duidelijk. Denk bijvoorbeeld aan gedragssignalen: het kind wil niet naar huis, is bang voor lichamelijk contact, wil niet douchen en gedraagt zich wantrouwig, angstig, beschaamd of depressief. Regressief gedrag, zoals een ouder kind dat weer gaat duimzuigen of weer in bed plast of voortdurende klachten over buikpijn zonder aanwijsbare oorzaak moeten ook een alarmbel doen rinkelen. Een plotselinge duidelijke verandering van gedrag (mood swing) is ook een mogelijk signaal.

Signalenlijsten
Er bestaan signalenlijsten die als hulpmiddel dienen om een vermoeden van kindermishandeling te onderbouwen. Over het algemeen geldt: hoe meer van de genoemde signalen het kind uitzendt, hoe groter de kans dat er sprake is van kindermishandeling. Er zijn ook kinderen aan wie niet of nauwelijks valt op te merken dat ze worden mishandeld.

Dus: open je ogen, wees alert op de signalen en neem je gevoel altijd serieus! De signalen die een kind kan uitzenden worden daarbij verdeeld over een aantal categorieën:

1. Lichamelijk welzijn
2. Gedrag van het kind
- tegenover andere kinderen
- tegenover ouders
- tegenover andere volwassenen
3. Gedrag van de ouder
4. Gezinssituatie
5. Signalen specifiek voor seksueel misbruik

Signaallijsten 0-4 jaar, 4-12 jaar en 12 tot 18 jaar

Actie bij vermoeden kindermishandeling